EĞİTİM HARCAMALARI NEDEN ARTTI?

TÜİK tarafından hazırlanan eğitim harcamaları temel göstergeleri nicelik bakımından 2011 yılından 2016 yılına kadar toplam eğitim harcamasının arttığını göstermektedir. 2011 yılında yaklaşık 80 milyar TL’lik harcama 2016 yılında yine yaklaşık 160 milyar TL’ye ulaşarak 6 yıl içerisinde %100 artış göstermiştir. Aynı rakamlara dolar bazında bakarsak artışın sadece %13 olduğunu görürüz. Türkiye’de 2016 yılında yapılan eğitim harcamalarının %74,2’si devlet tarafından finanse edildi. Eğitim harcamaları içerisinde hane halklarının yaptığı harcamaların payı ise %18,8 oldu.

Peki bu artış nereden kaynaklanıyor? 
Beş temel sebepten birincisi, ana çalışmalarını eğitim üzerinden yönlendiren, insan kaynağına bu şekilde yön veren paralel yapıya karşı, 2013 sonrası özel okullara teşvik uygulamasının başlatılmasıdır. Oldukça etkili olan bu yöntem, hem özel okullara giden öğrenci sayısını artırmış, bunun yanında özel okulların sayısını ve kalitesini de yükseltmiştir. 

İkincisi, 2004 yılından bu yana özel okullara 5 vergilendirme dönemi boyunca istisna uygulaması da devam ettiğinden, bu durum bir vergi harcaması yani sosyal bir kamu harcaması olarak rakamlara yansımaktadır.

Üçüncü sebep olarak, nüfusu 80 milyona dayanan Türkiye’de eğitim çağındaki genç nüfusun fazla olması kamu ekonomisi anlamında eğitim harcamalarının yüksekliğini açıklayan önemli donelerdendir. İktisadi açıdan eğitim, alınıp satılabilen yarı kamusal bir hizmettir. Sözkonusu hizmet öğrenci başına 4000 TL'den 7500 TL'ye sıçramıştır. Bu artış 15 Temmuz travması sonrası giderek daha da artacaktır. Çünkü paternalist devlet (baba devlet), evlatlarını, hem devlet okulları açarak, açtığı bu okullarda fiziki imkanları da en üst düzeye çıkararak, aynı zamanda özel okullaşmayı ve buralara gitmeyi de teşvik ederek refleks göstermektedir. 

Dördüncü sebep, teknolojinin sınır tanımaz bir hızla gelişmesi ve değişmesi de, bilgi çağında teknolojiden üst düzeyde yararlanması gereken eğitim sektöründeki özel ve kamusal harcamaları artırmaktadır.

Beşinci sebep ise, hem Suriye'den aramıza katılan eğitim çağındaki genç nüfusun hem de son beş yılda 5 katına çıkan yabancı öğrenci kabullerimiz nedeniyle de eğitim harcamalarımız artmaktadır değerlendirmesi rahatlıkla yapılabilecektir.