TORBA YASA İLE GERİYE DÖNÜK İSTİHDAM TEŞVİKİ…

Sevgili okurlarım malumları olduğu üzere, çeşitli kurum ve kuruluşlar ile bazı bakanlıklar ilave istihdamı sübvansiye etmek amacıyla son yıllarda işverenlere SGK primi ve vergi teşviki uygulamaktadır. Hiç şüphesiz ki istihdamın sübvansiye edilmesindeki asıl amaç,  istihdamın korunması, geliştirilmesi, işsizlik oranının makul seviyelere çekilmesi ve üretim maliyetleri içinde vergi ve prim yükünün hafifletilerek firmaların küresel pazarlarda rekabet gücünün geliştirilmesidir. Söz konusu  amaçları gerçekleştirmeye yönelik olarak geçmiş yıllarda yapılan düzenlemelerle,  istihdamında güçlük çekilen farklı hedef gruplar istihdam teşviki kapsamına alınmıştı. En son 27 Mart 2018 tarih ve 30373 sayılı 2. Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan “7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” (Torba Yasa) ile istihdam teşviklerinin kapsamı istihdamında güçlük çekilen hedef gruplara ilave olarak sektör bazlı olarak da genişletilmiştir. Bu bağlamda, Torba Yasayla yapılan düzenleme ile imalat ve bilişim sektörü ile yine imalat sektöründe 1 ila 3 çalışanı olan küçük işletmelerin istihdam sübvansiyonunda pozitif ayrımcılığa tabi tutulduğu ve daha fazla koruma (destek) kapsamına alındığı görülmektedir.

Sevgili okurlarım,  7103 sayılı Torba Yasa ile imalat ve bilişim sektörlerinde istihdam edilecek olanların gerek destek süresi, gerekse prime esas kazanç tutarlarının üst limite kadarartırılmasının yerinde bir düzenleme olduğu kanaatini taşımaktayım. Zira, İl Müdürü görevinde bulunduğum dönemlerde tecrübelerimle sabittir ki, imalat sektörünün bazı iş kollarına eleman temin etmekte güçlüklerle karşılaşırdık.  Temin ettiğimiz elemanlarında  uzun süre sektörde kalmadığı ve fırsatını bulur bulmaz başka sektörlere kaydığını tanık oluyorduk. 

Bilişim Sektörü ise stratejik bir alan olması hasebiyle bugünün olduğu gibi yarının da mesleği olma özelliğini koruyacağı düşüncesindeyim. Zira, siber saldırılar göstermektedir ki önümüzdeki yıllarda ülkeler arasındaki açık ve gizli savaşların stratejik kurumların yazılım sistemini çökertmeye yönelik kurgulanacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca, bilişim sektörü yüksek katma değerli bir sektör olması hasebiyle, sektöre beceri seviyesi yüksek, uluslararası geçerliliği olan belge sahibi kişiler kazandırılmalıdır. Orta vadede ise Hindistan örneğinde olduğu gibi sektörün ihracat kalemi haline dönüştürülmesi çalışmalarına ağırlık verilmelidir. Ancak bu iki sektöre ilave olarak sağlık sektöründe Geriatri hastalarının evde ve kurumsal yerlerde bakımını üstlenen kişilerin istihdamlarında da aynı düzeyde pozitif ayrımcılık yapılmasında ihtiyaç olduğunu kanaatindeyim.    Zira, Ülkemizde yaşlı bakımının genellikle ehliyetsiz kişiler eliyle ya da kaçak yabancı işçiler tarafından karşılandığı bir gerçektir.

            7103 sayılı Torba Yasa kapsamında yapılan önemli düzenlemelerden bir diğeri ise,  Kanunun 70 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince, tüm şartları sağladığı halde, bu Kanun ve diğer kanunlarla sağlanan  prim teşviki, destek indirimlerden yararlanmamış işverenlere bir defaya mahsus olmak Kanunun yayımlandığı aybaşından itibaren bir ay içinde SGK’yabaşvurulması koşuluyla, yararlanılmamış olan prim teşviki, indirimlerden yararlanma veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşvik, destek ve indirimleri ile değiştirme imkanı sağlanmıştır. Bu kapsamda, 7103 sayılı Torba Yasada yapılan düzenlemeler ile işverenlere cari aylarda sağlanacak olan prim teşviki ile vergi desteğine ilişkin istihdam sübvansiyonları aşağıda özet halinde verilmiştir.

- 2017 yılı ortalama işçi sayısına ilave olarak işe alınan her bir işçinin , işçi ve işveren sigorta primine esas kazanç tutarı İşsizlik Fonu’ndan karşılanacaktır. İşyerinin  İmalat ve .bilişim sektörlerinde faaliyet göstermesi halinde desteğin tutarı ilgili döneme ait günlük brüt asgarî ücretin sigortalının prim ödeme gün sayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere, sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında; işyerinin diğer sektörlerde faaliyet göstermesi halinde sigortalının prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında, her ay bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilecektir.Ayrıca bu işçilerin asgari ücrete kadar olan ücret matrahı için gelir vergisi de ödenmeyecektir.

-Miktarı Bakanlar Kurulu’nca belirlenecek olan Asgari Ücret Desteği 2018 yılı ilk dokuz ayında da devam ettirilecek.

- İmalat sektöründe ustalık belgesi ile faaliyet gösteren ve 1 ila 3 çalışanı olan işyerlerinde, 2018 yılında ilave işe alınan işçinin ücret ve primi bir ay işverence, diğer ay devlet tarafından karşılanacaktır.

GERİYE DÖNÜK TEŞVİK HAKKI

7103 sayılı Torba Yasa’nın 70 inci maddesinde yapılan düzenleme ile,  bu Kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanabileceği halde yararlanılmadığı ay/dönemleri talep etme hakkı tanınmıştır. Buna göre,

-Söz konusu Kanunun 70/1 inci fıkrası gereğince, bundan sonra geriye dönük olarak teşvikten yararlanmak isteyen işverenler, en fazla geçmiş altı ay için talepte bulunabilecektir.

- Kanunun 70/2 nci fıkrası gereğince ise, Kanunun yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren bir ay içerisinde başvurmak şartıyla, sadece bir defaya mahsus olmak üzere işverenlere geriye dönük yararlanamadığı teşvikleri SGK’dan talep etme hakkı tanınmıştır.

- İşverenlere, Kanunun 70/2 nci fıkrası gereğince hak ettiği halde yararlanamadığı teşvikler, 2019 /Ocak ayı itibariyle mahsup yoluyla ödenecektir.

Diğer taraftan geriye dönük teşvik iadesi için dava açmış olan işverenlerin davaları kendiliğinden sona erecek ve bunların teşvik ödemeleri de yine aynı usulle yerine getirilecektir.

            7103 sayılı Torba Yasanın 70/2inci fıkrası belirtilen bir aylık süre 1 Nisan 2018 tarihinde başladı ve 30 Nisan 2018 tarihi müracaatın son günüdür. İşverenlere önerim çok aceleci davranmamaları yönündedir. Gerekli hazırlıkları tamamlamakla birlikte, İlk bir hafta beklemeleri kendi yararlarına olabilir. Zira, Yasal düzenlemenin ikincil mevzuatının yayımlanması ile muhtemelen SGK tarafından işverenlere müracaat kolaylığı sağlayacak link tahsis edilme ihtimali vardır. Böylece işverenler bu iş için komisyon ödeme maliyetine katlanmak zorunda kalmayabilirler.

Torba Yasa ile getirilen yeni istihdam teşviklerinin, çalışma hayatının taraflarına hayırlı olması dileğiyle…