2020 YILINA GİRERKEN TÜRKİYE EKONOMİSİNDEN BEKLENTİLER

2020’DE, Dünya ekonomisi açısından büyüme hızının düşük olacağı sıradan bir ekonomik yıl beklenmektedir. Dünya ekonomisi için riskli alanlar ise; ticaret savaşları, Çin’in yükselen gücü , Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki rekabet vb sıralanabilir. Türkiye Ekonomisi uzun süredir ekonomik daralma yaşamaktaydı, 2019 üçüncü çeyreğe kadar, fakat, 2020 yılının nispeten 2019 yılı ekonomik performansına göre daha iyi olacağı şimdiden söylenebilir. Tabi, Ekonomide iyiye gidişi engelleyebilecek bir takım riskler de bulunmaktadır. Bunların başlıcaları İdlibdeki hareketlilik nedeniyle Suriye’den yeni göç dalgası gelmesi, Amerika Birleşik Devletlerinin Türkiye’ye uygulayacağı yaptırımların artması, dış borç imkanlarının azalması, tekrar iç piyasada yaşanabilecek likit darlık, bu sayılanların istihdama negatif yansımalarının devam etmesi olarak sayılabilir. Bu risklerin gerçekleşmemesi durumunda 2020 yılının Türkiye için önceki yıla göre çok daha olumlu olacağı ifade edilebilir.

TBMM’de görüşülerek onaylanan 2020 yılı bütçesine göre gelirler 956,6 milyar TL iken giderler 1 Trilyon 95,5 TL olarak öngörülmüştür. Ekonomik daralmayı giderebilmek amacıyla bütçe açığı politikasının kullanılması yeni bir durum değildir. Uluslararası kuruluşlar 2020 yılında Türkiye ekonomisinin en az %3 büyüyeceği şeklinde tahminlerde bulunmaktadırlar. Büyüme oranını %5 düzeyine yükseltilebilmesi için hane halkı gelirlerinin arttırılması gerekir.

Yatırımlar açısından 2020 yılının en pozitif yönü ülkemizin sahip olduğu, internet, bilgisayar, yazılım, yapay zeka gibi alanlarda ciddi yatırım potansiyeline sahip oluşumuzdur. Yabancı ülkelerin yazılımlarının kullanılarak dışarıya önemli ölçüde döviz çıkışı olması yerine bu teknolojilere uygun yerli ve milli yazılımların yapılmasının ülkemiz için fırsat oluşturacağı söylenebilir. Son beş yıldır bu alanda bir ivme yakalanmıştır ve artarak devam etmektedir.

2020 yılında kamu yatırımlarının azalması, kredi faizlerinin düşüyor olmasına rağmen sıkıntı yine daralması yavaşlasa da inşaat sektöründe görülecektir. İnşaatın bir an evvel lokomotif sektör olmaktan çıkarılması, alternatifler üretilmesi, piyasaları pozitif dışsal etkileyecek yerli milli sektörlere ihtiyaç bulunmaktadır. 2020 yılında öne çıkacak olan alanların bilişim ve yazılım alanlarında olması beklenmektedir.

2020 yılının öncelikli gündem maddesi, önemli ekonomik ve sosyal riskler taşıyan “işsizlik” olmalıdır. Özellikle genç işsizliğin azaltılmasına yönelik çalışmaların birinci öncelikli olması gerekmektedir. İşsizliğin azaltılabilmesi için emek yoğun teknolojilere bağlı alanların teşvik edilmesi de düşünülebilir. Ciddi bir insan kaynakları politikası yanında, işgücü planlaması da yapılmalıdır.

Yapılması gereken yapısal reformlardan biri de vergi sistemimizin baştan sona yeniden düzenlenmesidir. İkinci sırada bankacılık reformu gelmektedir. Üçüncü sırada ise adalet reformu yapılmalıdır. Uzun vadeli olarak yapılması gereken bir reform alanı da eğitimdir. Ancak sürekli olarak değişen eğitim sisteminin yeni reformların başarı şansını azalttığı da bir gerçektir.

2020 yılı öngörülerimize gelirsek şunları söyleyebiliriz.

Enflasyon: %10 ila %12

Ekonomik Büyüme: %3 ila %5

Cari Denge: %-1,2 ila %-2,1

Bütçe Dengesi: %-2,9 ila %-4,5

İşsizlik Oranı: % 12,9 ila % 14,5

Döviz Kuru: 1 USD=5,85-5,90 TL ila 1 USD=6,5 TL

2020 yılında dünya piyasalarında para pompalanması ve düşük faiz politikasının devam edeceği, Türkiye’nin de aynı trende ayak uyduracağı tahmin ediliyor. ABD-Çin ticari ekonomik görüşmelerinin negatif seyretmesi risk üretse de, pozitif gelişmeler de verilerdeki beklentileri pozitif destekleyecektir. Yani yurtiçi ve dışı piyasalarda siyasal ve ekonomik riskler minimize seyrettiği takdirde dolar kurunun rekabetçi kur diyebileceğimiz 5,85-5,90 civarında enflasyon oranı kadar artıp azalacağını öngörebiliriz (Aylık enflasyonun ortalama %1’i aşmayacağı öngörülüyor). Aksi gelişmelerin yaşanması halinde ki asla arzu etmiyoruz, bu durumda ise kur, 6,5 ve yukarısını zorlayacaktır.

YORUM EKLE