5 NİSAN AVUKATLAR GÜNÜ TARİHSEL DAYANAĞI

Cumhuriyetimizin İlanından sonra ilk kez en geniş katılımıyla 3 Ocak 1934 de İzmir’de yapılan “Türkiye Avukatlar Birliği” Toplantısında, toplantıya katılan Baro Başkanları ve İllerin Baro temsilcileri  “Türkiye Baroları’nın Aynı Çatı Altında Toplanması Düşüncesini” benimsemişlerdir.

1934 yılında alınan ilke kararı uyarınca tüm Baro Başkanları ve Baroların Temsilcileri bu karardan yaklaşık 24 yıl sonra, 5 Nisan 1958 tarihinde İzmir’de, İzmir Ticaret Odası Toplantı Salonu’nda toplanarak, iki günlük çalışma sonunda Barolar Birliğinin kuruluş çalışmalarını görüşmüşlerdir. Toplantı sonucunda alınan kararlar temenni niteliğindedir.

Yapılan araştırmada, Baro Başkanları’nın İzmir de neden ilk kez 5 Nisan 1958 de toplandıkları, bu tarihin 70 yıl önce 5 Nisan 1878 de yapılan İstanbul Barosu’nun ilk Genel Kuruluyla aynı gün olmasının ve İzmir de toplanan Baroların 5 Nisan tarihini seçmelerinin özel bir nedeninin olup olmadığı saptanamamıştır.

Ayrıca yapılan araştırmalarda Baro Başkanları’nın 5 Nisan 1958 de İzmir de toplantı yapılmasına ilişkin özel bir nedenin varlığına rastlanılamamıştır. 

AVUKATLAR GÜNÜ’NÜN TESPİTİ ÇALIŞMALARI

06.02.1963 tarihinde toplanan İzmir Barosu Yönetim Kurulu, 5 Nisan tarihini ‘Avukatlar Günü’ olarak kabul edip, kutlama kararı almıştır.

1969 yılında, 1136 sayılı Avukatlık Yasasının geçici 10. Maddesi uyarınca Türkiye Barolar Birliği kurulmuş, 9 Ağustos 1969 tarihinde Ankara da ilk kez Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulu yapılmıştır.

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu 11.08.1969 tarihindeki ilk toplantısında; “…Her yıl Avukatlar Günü yapılmasına ve bu günün tespiti için gerekli incelemeleri yapma görevinin Avukat Osman Kuntman’a verilmesi” kararı verilmiştir.

Türkiye Barolar Birliği, Av. Kuntman’dan bir yazı ile raporunu çok acele vermesini istemiştir. Sayın Kuntman 10-15 gün gibi kısa bir süre içerisinde AVUKATLAR GÜNÜNE İLİŞKİN hazırladığı raporunu Türkiye Barolar Birliği’ne sunmuştur.

Rapor iki sayfadan ibarettir.

Yazının ilk sayfası 6 Eylül 1969 tarihini taşımakta ve Av. Kuntman “ilişikte raporunu sunduğunu” belirtmektedir. İkinci sayfada kısaca İstanbul Barosu’nun kuruluş tarihçesi anlatılmıştır. İkinci sayfanın 7. Paragrafının son satırında “İstanbul’da Kurulan İlk Baro olan Cemiyeti Daime’nin kuruluş tarihi 24 Mart 1878” olarak geçmiştir.

Devamla 2. sayfanın sonunda; “Cumhuriyet Döneminde 3 Nisan 1924 günü, 460 sayılı Mahamat Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu kanuna göre İstanbul Barosunun ilk Genel Kurulu 18 Ağustos 1924 günü yanan Adliye Sarayında toplanmıştır” denilmektedir.

Sayın Kuntman’ın verdiği rapordan sonra toplanan Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu 06.09.1969 tarihli Toplantısında; “Av. Osman Kuntman’ın Avukatlar Günü’nün tespitine ilişkin raporu incelendikten sonra ve bu konuda incelemeler tamamlandıktan sonra bir karar verilmesi” kararlaştırmıştır.

15-16 MAYIS 1987 GÜNÜ TEKİRDAĞ'DA YAPILAN T.B.B GENEL KURULU ve AVUKATLAR GÜNÜ’NÜN KABULÜ

Avukatlar Günü’ne ilişkin uzun bir süre karar alınmamıştır. 15-16 Mayıs 1987 günlerinde Tekirdağ’da yapılan Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulu’nda, Av. Nebi İnal, Av. Güneş Atabey, Av. İskender Özturanlı, Av. Fadıl Aktop, Av. Ahmet Ersöz, Av. Yılmaz Korkma, Av. S. Yüksel Uşak, Av. K. Öztürk, Av. T. Karal, Av. Mustafa Paçen’in Divan Başkanlığı’na ortak önerge vererek 5 NİSAN TARİHİNİN AVUKATLAR GÜNÜ olarak kutlanmasını önermiş ve istemişlerdir. T.B. Birliği tutanaklarından anlaşılacağı üzere Türkiye Barolar Birliği 15, 16 Mayıs 1987 tarihli Genel Kurulunda 5 NİSAN GÜNÜ’NÜ AVUKATLAR GÜNÜ olarak oy birliğiyle kabul etmiştir. İstanbul Barosu Avukatları’ndan Osman Kuntman sonraki yıllarda yaptığı ayrıntılı araştırmaları neticesi bu görüşünü değiştirmiştir.

5 NİSAN 1878 TARİHİNDE YAPILAN İSTANBUL BAROSU’NUN İLK HEYET-İ UMUMİYESİ

Av. Osman Kuntman 1969 yılında İstanbul Barosunun kuruluşuna ilişkin tamamlayamadığı çalışmasını, 4 Ocak 1975 tarihinde tamamlayarak İstanbul Barosu Yönetim Kurulu’na vermiştir. Daha sonra gerek İstanbul Barosu’na verdiği raporda ve gerek Nisan 1988 tarihinde İstanbul Barosu Dergisi’nde yayınlanan yazısında, ilk toplantı tarihinin 24 Mart 1294 Mali, 5 Nisan 1878 Miladi olduğunu kabul etmiştir. (İstanbul Barosunun tarihçesi ile ilgili araştırmalar yapan Özkent, Tan, Betil zaman içerisinde yayınladıkları makale ve araştırmalarında, İstanbul Barosunun ilk Genel Kurulu’nun 5 Nisan 1878 tarihinde yapıldığı konusunda görüş birliği içindedirler.)

Avukat Osman Kuntman’la çok kez telefonla görüştük ve bu tarihsel eksikliğin giderilmesi için sözleştik, 3 Mart 1999 saat 16.30 da Karaköy’de Tarihi Ömer Abet İş Hanındaki bürosunda buluştuk. Kendisine Türkiye Barolar Birliği’ne verdiği 6 Eylül 1969 tarihli raporun fotokopisini gösterdim. Önce rapordaki yazım ve imla tekniğinin kendi yazı ve imla tekniğine pek uymadığını belirtti.

Arşivini araştırdı ve Türkiye Barolar Birliğine 30 yıl evvel verdiği raporun suretini buldu. Raporu birlikte inceledik. Kendisi raporunun 7. paragraf son satırındaki 24 Mart 1878 tarihinin yanlış yazıldığını, aslında İstanbul Barosu’na temel teşkil eden tarihin, İstanbul Barosu ilk Genel Kurulu olan 5 Nisan 1878 olduğunu, bunu yazdığı yazılarında ve kitaplarında da belirttiğini vurguladı. Diğer araştırmacılarında bu görüşte olduğunu belirtti.

Av. Osman Kuntman ile yaptığım görüşme ve belgelerin bir kısmının özgün metinlerini inceleme neticesi İstanbul Barosu’nun ilk Genel Kurulu’nun 5 Nisan 1878 tarihinde toplandığı görüşündeyim.

Bu tarihsel gelişme ışığında, Türkiye Barolar Birliği’nin kuruluşu aynı gün yapılmış iki tarihsel toplantıya dayandırılmalıdır. Bunlardan ilki Türkiye Barolar Birliği’nin kabul ettiği 5 Nisan 1958 tarihinde İzmir’de toplanan Baro Başkanlarının toplantısıdır. Diğeri ise çok mutlu bir tarihsel rastlantı olan, İzmir’deki toplantıdan 70 yıl önce aynı gün yapılmış olan 5 Nisan 1878 İstanbul Barosunun İlk Heyet-i Umumiyesi yani ilk Genel Kurul Toplantısı’dır.

***

Bu araştırma ile 1969 yılında 5 Nisan Avukatlar gününün saptanmasındaki araştırma eksikliğini de tarihsel tanık ve belgeleriyle açıkladığımı sanıyorum.

5 Nisan Avukatlar Günü’ne ilişkin 1969 yılında T.B.B Genel Kurulu’nun aldığı kararda sadece 5 NİSANIN AVUKATLAR GÜNÜ OLARAK KUTLANMASI olarak belirtilmiştir. Ancak tarihsel dayanağına ilişkin Genel Kurul da alınmış bir karar yoktur. Bu nedenle Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu alacağı bir kararla 5 Nisan Avukatlar Günü tarihsel dayanağına bu konuda yapılan araştırmalara da (Özkent, Tan, Betil, Kuntman ve şahsımın yaptığı araştırma)   göndermede bulunarak bir açıklama getirebilir. 

Umarım ve dilerim, Barolar Birliği Yönetim Kurulu 5 NİSAN AVUKATLAR GÜNÜ’NÜN TARİHSEL DAYANAĞI’NI 5 NİSAN 1878 İSTANBUL BAROSU’NUN İLK HEYET-İ UMUMİYESİ ve 5 NİSAN 1958 İZMİRDE TOPLANAN BARO BAŞKANLARI TOPLANTISI OLARAK kabul ederek bu mutlu tarihsel rastlantıyı taçlandırır.

***

KAYNAKÇA:

1. BETİL Av. Aden, İstanbul Barosunun tarihçesi, İstanbul Barosu Dergisi 1978/ Ocak, Şubat Mart.

2. KUNTMAN Av. Osman, Türkiye de Avukatlık Mesleği, İstanbul Barosunun Tarihçesi, İstanbul Barosu Dergisi, Bu eser ayrıca 1988 yılında Ufuk Matbaasında basılmıştır.

3. ÖZKENT Av. Ali Haydar, Avukatın Kitabı, İstanbul Arkadaş Basımevi 1940.

4. TAN Av. Hasan Basri, İstanbul Baro Reisi, İstanbul Baro Mecmuası, Cumhuriyetin 15. Yıl Dönümü Fevkalade Nüshası, İstanbul 1938.

5. Demokrat İzmir Gazetesi 7 Nisan 1958 Tarihli Sayısı.

6. Türkiye Barolar Birliği Tutanakları ve kayıtları.

(*) Bu araştırma daha geniş biçimde 1999 yılında Türkiye Barolar Birliği dönem başkanı Av. Dr. Eralp Özgen imzalı bir genelge ile tüm barolara iletilmiştir.

YORUM EKLE

banner212

banner211