ACIPAYAM DEPREMİ (1)

20 Mart 2019 Çarşamba sabahı saat 09:34’de Acıpayam-Yeniköy’de meydana gelen 5.6 büyüklüğündeki depremin üzerinden birkaç günden fazla zaman geçti, ama artçı sarsıntılar tüm hızıyla devam ediyor. Depremden birkaç saat sonra Yeniköy’e varışımızla başlayan çalışmalarımız ise halen sürüyor. Üniversitemiz tarafından yapılmakta olan ve Acıpayam depremi ile ilgili daha detaylı ve akademik değerlendirmelerin yer alacağı bir rapor da kısa bir süre sonra hazır olacak. Meslektaşlarımızın giderek artan sorularına cevap verebilmek, Acıpayam depremi ile ilgili bir ön değerlendirme yapabilmek amacıyla şu ana kadar tespit ettiğimiz hususları sizlerle paylaşıyoruz.

Aslında Acıpayam depremi ile ilgili İnşaat Mühendisliği açısından bir değerlendirme yapmanın kolay olmadığını ifade etmek durumundayız. Mühendisliğin ve mühendislerin yakınından bile geçmediği, kimi eski, kimi yeni pek çok binayı inşaat mühendisliği açısından değerlendirmekte zorlanıyoruz. İncelemelerimiz sırasında deprem olmadan dahi nasıl ayakta kalabildiğini düşünmeden edemediğimiz çok sayıda bina ile karşılaştık.

Anlık ihtiyaçlara cevap verebilmek için bulunmuş anlık çözümler, bir göz oda ile başlayıp eklene eklene büyütülen veya eskisinin üstüne çıkılarak inşa edilen binalar, artık özelliğini yitirmiş ve çok eskimiş kerpiç duvarlar, Acıpayam depreminde hasar gören ve yıkılan binaların büyük çoğunluğunun ortak özelliği. Bütün bu gerekçeler, mühendislik açısından söylenebilecekleri kısıtlı hale getiriyor.

Mühendislik hizmeti almış, hesabı ve inşaatı sırasında fen kurallarına uyulmuş binalar açısından ciddi bir problem ile karşılaşmadığımızı söylemeliyiz. Bununla birlikte betonarme taşıyıcı sisteme sahip olmasına rağmen yeterli özen gösterilmeden inşa edilen, yumuşak ve zayıf zeminler üzerine yapılan ve temelde meydana gelen oturmalar sebebiyle hasar gören az sayıdaki betonarme yapıyı bu genellemenin dışında tuttuğumuzu da belirtelim.

Depremde can kaybının olmayışı büyük bir şans. Aslında ulaşılan maksimum yer ivmesi (0.36g) ve ortaya çıkan büyüklük açısından (Mw:5.5) bakıldığında hafife alınacak bir deprem değil Acıpayam depremi. Ancak depremin süresinin kısa olması (11 sn) can kaybı oluşmamasının en önemli sebeplerinden biri. Bu ivme değerlerine ulaşan bir deprem eğer 20 saniye ve üzerinde bir süre etkili olsaydı, çok daha büyük can ve mal kayıplarına sebep olabilirdi. Yaklaşık 30 km. uzaklıkta bulunan diğer istasyonlardan okunan ivme değerlerinin oldukça düşük oluşu (0.015g~0.025g), depremin yayılırken ciddi anlamda sönümlendiğini ve Acıpayam Ovası’nın dışında çok etkili olmadığını gösteriyor. Şekil 1’de MTA’nın internet sayfasından alınan ve 20 Mart 2019 Çarşamba gününden bu yana bölgede meydana gelen yüzlerce depremin oluştuğu noktaları ve bölgenin jeolojisini gösteren haritayı görmektesiniz. Biz bu satırları kaleme alırken 4 büyüklüğünü de aşan artçı şokların bölgede devam etmekte olduğunu da ifade edelim...

Devamı yarın...

YORUM EKLE