Doktora giderken

Haluk Alan

Doktora giderken

Muayene olmadan önce bir hasta olarak nelere dikkat etmeniz gerektiği ile ilgili birkaç önemli konu üzerine sizlerle söyleşmek istiyorum. Her ne kadar hasta hakları adı altında yayınlanan bir deklarasyon varsa da ben gözden kaçabilecek, ancak size yararı olabilecek bazı noktalara temas etmek istiyorum.

Bunların en başında geleni muayene esnasında hastaya ayrılan süredir. Özellikle kamu hastanelerinde çeşitli gerekçeler (hasta yoğunluğu, personel yetersizliği v.b.) ileri sürülerek dünya standartlarına göre yeterli bir zaman ayrılamamaktadır. Bu süre Avrupa ülkelerinde ortalama 20 dakika iken, ülkemiz genelinde maalesef sadece 7-10 dk. civarındadır.

Uluslar arası ve AB standartlarına göre hasta başına ortalama 20 dakika zaman ayrılması gerekmektedir. Başta devlet  hastaneleri olmak üzere, artık devlet hastanesi  gibi işleyen özel hastaneler de dahil acaba bu kurala uyan kaç kuruluş bulunmaktadır?  En son Sağlık Bakanlığının özel hastanelerde uygulamaya koymayı düşündüğü hasta kısıtlaması belki bir işe yarayacaktır, ama devlet hastanesinden yardım almak mecburiyetinde olanlara ne gibi bir uygulama reva görülmektedir bilmiyorum. Bu yeni uygulamanın devlet ya da özel sektör ayırımı yapılmadan nerede olursa olsun her muayene olan vatandaşın hakkı olarak görülmesi gerektiğini  düşünüyorum. Burada kural olarak ileri sürülen 20 dakikanın asgari süre olduğuna dikkat edin, fazlası olabilir ama azı olamaz.  İyi bir anamnez (hastadan kendisi ve hastalığı hakkında bilgi alma süreci) ve ilk muayene daha fazla zaman gerektirebilir.  20 dakikada ne soracak ve ne cevap alacaksınız? Çok değerli bir psikiyatr olan Prof.Dr. Ertuğrul Köroğlu Hocamız; “bazı durumlarda hastalarınıza teşhis koyabilmek için birkaç seans onlarla konuşmanız gerekecek ve maalesef kimi zaman ön tanılarınız yanlış çıkacaktır…” şeklinde uyarılarda bulunurdu. 

Kamuda çalışan doktor meslektaşlarımız açısından durum biraz farklı gerçekleşmektedir. Zamanın kısıtlı olması ve geride bekleyen hastaların  varlığı hekimlerin kimi zaman hastalarına gerekli açıklayıcı bilgileri verememelerine yol açmaktadır... Vatandaş olarak  da bu noktada duyarlı  olunmalıdır. Hakkınızı yasal yollarla ve belli bir nezaket ortamında savunmanız ya da size sunulanı olduğu gibi kabul etmeniz sizin elinizde. Ancak tanık olduğum bir başka hususu da ifade etmeden geçemeyeceğim. Kimi vatandaşlarımız, muayeneye giren bir hastanın birkaç dakika geç dışarı çıkması durumunda hemen bu durumu; içerde sohbet ediyorlar ya da niçin ben geç giriyorum şeklinde algılamaktadır. Bu  önyargı  bazı tatsızlıkların yaşanmasına yol açmaktadır. Şimdiye kadar yapılan muayenelerin genelde hemen birkaç dakika  ile sınırlı olmasının  getirdiği alışkanlıktan olsa gerek, birkaç dakikalık uzama ters bir tepki ile sonuçlanmaktadır . Hele bir de 20 dakika zaman ayrılması başlangıçta tuhaf karşılanabilir. Bırakın buna aksi davranışla mukabelede bulunmayı aksine size  yeterli zaman ayrılmasını ısrarla istemelisiniz. Ve bunu uygulayan hekimi de kutlamalısınız. 

Yukarıda anlatılanlara özel sektör olarak muayenehaneleri de dahil etmek gerekir. Muayenehanelerde genel itibariyle bu sürelerin fazlasıyla doldurulduğunu düşünüyorum. Ama yine de dolu dolu bir muayene  saati hakkına sahip olduğunuzu bilmelisiniz.
Hekime gitmeden önce hastalığın sizde meydana getirdiği bütün belirtileri ve merak ettiklerinizi bir kâğıda not alın. Muayeneye gittiğinizde aklınızda cevabı bulunmamış hemen hiçbir soru kalmasın. Genelde bu ihmal edilir, ama doktorun yanına gittiğinizde de soracağınız her şeyi neredeyse unutmuş gibi hissedersiniz. Bu yüzden önceden not almak iyidir.
Bireyler güvenebilecekleri bir hekimi seçme hakkına da sahiptirler. Konunun uzmanı olan  bir hekimi seçebilirsiniz. Bunun için internet ortamı size  yardımcı olabilir. Gitmeyi düşündüğünüz hekimin konunuzla alakalı çalışmalarına ve tecrübesine lütfen  göz atın. Açın telefon sorun. Çevrenizde gidenler var mı araştırın. Onların görüşlerini alın belki yararlı olabilir. Tabela doktoruna değil de konunun uzmanı bir hekime müracaat etmeniz  iyi olur.

Güvenebileceğiniz ve yanında kendinizi rahat hissedebileceğiniz bir doktorunuz olsun. Hastaları iyileştiren faktörler ve hasta hekim ilişkileri üzerine yapılan çalışmalarda hekim davranışlarının ne kadar önemli bir değere  sahip  olduğu görülmektedir. Size hümanistik bir yaklaşım sunan hekimleri tercih edin.  Kimi yanlış örnekler olabilir. Ama bunu tüm hekimlere yüklemek doğru olmaz. Bunca değerli hekim içinde elbette sizin kimliğinize ve değerlerinize saygı gösteren bir çok hekim bulacaksınızdır, bundan emin olabilirsiniz.


YORUM EKLE