GİDİP GÖRÜLECEK, YAŞAYIP DÖNÜLECEK YER; KALE

Denizli merkezden yola çıkıp en kısa mesafeden Muğla bölgesinin sahillerine ulaşmak istenirse tercih edilecek yol; Denizli-Kale ilçesinden geçenidir.

Neden yoldan başlayarak giriş yaptım? Bizim ülkemizde iki öğe yerleşimlerin kalkınması için temel alınır oldu da onun için. İlki yol, diğeri üniversite (Fakülte/MYO…) açılmasıdır.

Doğruluğu veya yanlışlığı tartışılır. Ama cazibe merkezi yaratma, ticaret ve gelişmişliğe katkı buna bağlanır oldu artık. Herhangi bir ürünü ile tanınan ilçeye kestirmeden bir MYO açılması zorunluluk gibi görülmeye başlandı!

Girişini bu şekilde yaptığım konu ile Kale ilçemize geleceğim. Bu güzel ve şirin ilçemiz, yukarıda adı geçen iki öğeye de sahiptir. Ülkemizin en önemli turizm merkezlerine ulaşılan yollardan biri buradan geçer. Diğeri de ilçe de Denizli-Pamukkale Üniversitesi’ne bağlı bir Meslek Yüksek Okulu da bulunmaktadır.

İlçenin doğal güzellikleri, tarihi değerleri, (antik kenti başta olmak üzere)  turizm için gerekli doğal varlıkları, kültürel zenginlikleri, konaklama ve yemek mekânları da ilçe merkezinde mevcuttur. Ama en önemli ayrıcalık bölge insanının “ticari zekası ve girişken” yapısıdır.

Aslında buraya kadar turizm için birçok şeyi tamam gibi olan ilçe de “turizmin” ekonomiye katkısının yeterli olduğunu söylemek pek mümkün değildir. İşte bu noktadan konuya yakından bakmak gerekiyor. Bunun için neler yapılır veya yapılmalıdır, kimler hangi görevleri alır ve pastadan Kale bölgesi gereğince pay alır? Sorusunun karşılığını vermek ilçenin yerel ve merkezi idarecilerine bırakılmalıdır.

Konuyu bu noktaya getirip sizleri Kale ve çevresinde birazcık geziye çıkaracağım. Yağından banmak, pidesinden yemek, zeytinlerinden tatmak, Kepez tepesine çıkıp ovaya bakmak istemez misiniz?

Eğer rotanız Kale’ye dönmüşse tercihler sıralanmalıdır. Tarihi ve kültürel değerleri görüp o yönüyle ilçeyi tanımak isterseniz; öncelik eski Kale,  diğer adı ile Tabea Antik kenti olmalıdır.

Zamanın değişik dönemlerine tanıklık eden bölge, antik çağlardan günümüze kadar yerleşim amaçlı kullanılmış ve halen kazıları devam etmektedir.

Doğal yapısı gereği ve belki de adının “Kale” olmasında bu coğrafi yapının etkisi vardır. (Kale-Davas, Kale-i Tavas konularına burada değinmiyor, o bölümü tarihçilere bırakıyorum)

Eski Kale’de güneşin batışı izlemek, tarihi Cevher Paşa Camii’nde durup geçmişe bir yolculuk yapmak, buraya kadar gelenler için unutulmaz anı olacaktır. (Bunu defalarca yaşayıp tecrübe eden olarak ısrarla öneririm) Buradaki antik yerleşimler, yeraltı şehri, yeraltı suyolları, havalandırma bacaları ve saire konularda kazı yapan bilim insanlarından bilgi alarak dolaşmak ise tam anlamıyla bir ayrıcalık olacaktır.

Yakın zamana kadar yerleşimin de var olduğu  (1950 yılı sonrası Kale buradan şimdi ki yerine taşınmıştır) bu antik kent üzerinde Yağlı Pehlivan güreşleri ve Kale Biber festivali yapılmakta idi. Bu etkinlikler için gelenler bölgeyi de görmüş oluyorlardı. Anılan etkinlikler şimdi olması gerektiği gibi ilçe merkezi ve onun yaslandığı Kepez deki yeni alanlarda yapılmaktadır. Eski Kale ya da Tabea uzun uzun yazılıp konuşulacak bir değer olup başlı başına yazı konusudur.

İyisi mi buradan ayrılıp çevreye açılmaya bakalım. İlçe merkezinden çıkıp kuzey batı yönüne  Çamlarca tarafındaki “Koyun Baba” türbesine ziyaret yine bir diğer kültür ve tarih yolculuğu olacaktır.

Dilerseniz Koyun Baba’dan devam edip ona komşu olan “Erenler Kavağı” ve oradan da yürüyerek Kepez’e çıkabilirsiniz. (Bu doğa yürüyüşçülerine de tavsiye olunur)

Dilerseniz yolunuzu biraz uzatarak belki de ilçenin en nadide doğal güzelliği olan “İnceğiz Kanyonu’na gidebilirsiniz.

Burası ilçe merkezinde asfalt yol ile ulaşılan yaklaşık 50 km uzaklıkta,  Denizli-Aydın-Muğla illerinin sınırında bulunmaktadır.

Kanyon ile önündeki baraj Akçay’ın suyu ve Yenidere barajından taşan sular kısmen de Muğla tarafından gelen derelerin suları ile beslenmektedir. Baraj 1950’li yıllarda “Kemer Barajı” adı ile inşa edilip hizmete alınmış. Enerji eldesi yanında  Aydın tarafındaki ovaların sulaması için planlanmıştır. Barajın yapımı sonrası kanyon bu günkü halini almıştır. Burası önceleri sarp kayalı vadinin tabanından Akçay’ın ve Yenidere’den gelen suyun aktığı, kayalıklarında antik yerleşimin bulunduğu bölgeydi. Bu gün için baraj tarafı Aydın ilinde kaldığından oradan başlayan tekne turları düzenlenmekte, böylelikle kanyon yukarıdan izlenebildiği gibi aşağıdan su üzerinden de seyredilebilmektedir.

İnceğiz Kanyonu’ndan ve İnceğiz köyünden doğu yönünde Akçay havzasından yukarıya çıkıldığında ise ilçenin haklı gururu olan “Kale Biberi’nin yetiştiği topraklara ulaşmak mümkündür. Bunlar Alanyurt  ve Özlüce ile onlardan biraz daha güneyde Akçay vadisinde bulunan; Esenkaya, Muslugüme, Künar, Köprübaşı ve Demirciler’dir.

Yaz ve kış mevsimlerinde bu bölge doyumsuz manzaralar sunar izleyenlere. Hemen bu noktada Özlüce de bulunan “Tabane Deresi’ni de ilave etmek gerekir. Alanyurt ve Özlüce bölgesi sulanan topraklar olduğu için sebze ve meyve yetiştiriciliğinde epey ileridir. (Özlüce de şu an üzerine yenisi yapılan eski bir camiinin “Cevher Paşa Camii” olduğu da iddia edilmektedir)

Sulu tarım ile özellikle İnceğiz, Gölbaşı, gibi Aydın’a sınır olan yerlerde (daha üst kodlarda) zeytin üretimi son 20-30 yılda çok gelişmiştir. Buna ilave olarak endüstriyel ürünler diye tanımlanabilecek hububat üretimi ile tütün üretimi de bölgede çok yaygındır. Özellikle Çamlarca (kısmen zeytinliktir) Karaköy, Gölbaşı, Gülbağlık (Kurbağlık) Adamharmanı, Narlı, Kayabaşı gibi köylerde bunu görmek mümkündür.

Kısaca; bir tarafı soğuk ve kurak iklimi yaşayan yaklaşık 900 rakımlı Tavas ovasına, diğer tarafı 200 rakımlı İneğiz kanyonu bölgesine bakan Kale ilçesi iki iklimin de özelliklerini taşıyan coğrafya da konuşlanmıştır. Bu nedenle bölge tarihi, doğası, kültürü ve geçmişe olan bağlılığıyla gidilip görülmesi, yaşanıp bilinmesi gereken bir coğrafyadır.

Rotanızı belirleyin; ister ovaya, kanyona, isterseniz dağa, doğaya gidin.

Ama gidip görün, yaşayıp dönün…

YORUM EKLE
YORUMLAR
Güler Öğünç Özyörük
Güler Öğünç Özyörük - 3 hafta Önce

Ana,baba memleketim..Kale'yi seviyorum

banner212

banner211