PANDEMİ SÜRECİNDE DIŞ TİCARET VERGİLERİ VE ETKİLERİNE DAİR

PANDEMİ SÜRECİNDE İLAVE GÜMRÜK VERGİSİ HABERLERİNİ SIK DUYDUK. BU GÜMRÜK VERGİLERİNİN GETİRİLME AMACI NE İDİ? İTHALATI KISMAK MI, YOKSA PANDEMİ DÖNEMİNDE HAZİNENİN GELİR İHTİYACINI KARŞILAMAK MI?

İlave gümrük vergileri pandemi döneminde, 19 Mayıs 2020’de Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararına göre 30 Eylül’e kadar yüzde 30’a varan oranlarda, 1 Ekim’den itibaren 10 puana kadar daha düşük oranlarda uygulandı. Yine aynı zamanlarda çeşitli tarihlerde yayımlanan kararnamelerle de çok sayıda ürüne ilave gümrük vergisi getirildi.

Bu süreçte ilave gümrük vergileri ile ekonomide meydana gelen olumsuz etkileri hafifletmek ve ithalatın azaltılarak yerli sanayiyi korumak amaçlanmaktadır. İlave gümrük vergilerinin ithalatı daha maliyetli hale getirmesinden dolayı ithalatın kısılması ve bu suretle döviz talebinin azalması ile dış ticaret açığının düşmesi amaçlanmaktadır.

“Bir kullanımlık maske”, “oksijen terapi ve teneffüs cihazları” ve “dökme etil alkol” ithalatında uygulanmakta olan ilave gümrük vergisi ve gümrük vergilerinin kaldırılmasındaki temel amaç ise daha çok salgınla mücadeledir.

İLAVE GÜMRÜK VERGİLERİ EN ÇOK HANGİ ÜLKELERLE İTHALATIMIZI ETKİLEDİ? İLAVE GÜMRÜK VERGİLERİ PANDEMİ DÖNEMİNDE DÜNYADA ORTAYA ÇIKAN KORUMACI POLİTİKALARIN TÜRKİYEDE BİR YANSIMASI MI?

Ülkelerin önemli bir kısmının ve Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olan Avrupa Birliği’nin büyük bölümünün ekonomik açıdan kapalı olduğu pandemi sürecinde dış ticaret rakamlarındaki düşüş normal karşılanmalıdır.

Pandemi döneminde ilave gümrük vergileri, son yıllarda dünya genelinde dış ticarette uygulanan korumacılık eğilimlerine paralel olarak ülkemizde de yoğun şekilde uygulama alanı bulmuştur.

AB DEN GELEN ATR Lİ ÜRÜNLERDE MENŞE ŞEHADETNAMESİ ARANMAMASI PANDEMİ DE TİCARETİ NE YÖNDE ETKİLEDİ? SİZCE BU DURUM BİZİM İÇİN RİSKLİ BİR DURUM MU YOKSA KOLAYLAŞTIRICI BİR UYGULAMA MI?

Gümrük tarifesinde “diğer ülkeler” grubunda yer alan ülkelerden doğrudan sevk edilen eşyadan gümrük vergisi ve İGV tahsil edilirken, A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde AB’den ithal edilen Avrupa Birliği ve Türk menşeli olmayan eşyadan İGV tahsil edilecektir.

01/01/2021’den itibaren Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ticarette A.TR Dolaşım Sertifikası kullanılmıyor. Bunun yerine anılan serbest ticaret anlaşması kapsamında tercihli ticarete konu olacak eşyanın menşeinin ispatı amacıyla kullanılacak belgenin tüm ihracatçıların fatura veya ilgili bir ticari belge üzerine kendi kendilerine bulunabilecekleri ve bir makam tarafından onaylanmayacak olan “menşe beyanı” olacağı Ticaret Bakanlığı tarafından duyuruldu. Bu uygulama özellikle pandemi sürecinde ticareti kolaylaştıracaktır.

İNGİLTERE İLE ARALIK AYINDA İMZALANAN SERBEST TİCARET ANLAŞMASI BİZE NE TÜR AVANTAJLAR SAĞLAYACAK? NASIL DEĞERLENDİRİRSİNİZ?

2019 yılı itibarıyla İngiltere en çok ihracat yaptığımız ülkeler sıralamasında Almanya’dan sonra ikinci sırada bulunmaktadır. Dolayısıyla hem nitelik hem de nicelik bakımından tercihli bir tarife üzerinden ticaret yapmakta olduğumuz bir pazarın kaybedilmemesi ve dış ticaretin öncekine göre artacağı beklentisi olumlu gelişmelerdir.

Bu anlaşmanın avantajlardan bir diğeri, imzaladığımız serbest ticaret anlaşması, tüm sanayi ve tarım ürünlerinin ticaretini kapsadığından Gümrük Birliğine göre daha kapsamlı olmasıdır.

İki ülke arasında tercihli ticaretin kriterinin “menşe” esasına dayanması bir başka avantajıdır. Ayrıca İngiltere’ye 50 ila 63’üncü fasıllar haricindeki ürünlerin ihracatını yapan ihracatçılarımızın dahilde işleme rejimini kullanıyor olmaları halinde yeni ticaret sisteminde ihraç ürününe Türk menşei kazandırıyor olmaları şartıyla telafi edici vergi ödeme yükümlülüğü de bulunmamaktadır.

PANDEMİ DÖNEMİNDE ÇIKARILAN İLAVE VERGİLER KAÇAKÇILIK SEVİYESİNDE BİR ARTIŞA NEDEN OLDU MU?

1 Ekim tarihinden sonra birçok nihai tüketim malı veya ürün girdisi olarak kullanılan eşyanın ithalatından % 1,9, % 5, %10 oranında İGV alınmaktadır. Bu oranlarda bir İGV tahsilatı mükellefleri yasa dışı yollara yönlendirecek kadar yüksek oranda vergi olarak görülmemektedir. Ancak, aynı listelerde yer alan %20, %30, %40 oranındaki İlave Gümrük Vergileri, bu eşyanın kaçakçılık yoluyla yurda girişi için yüksek oranlar olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle, ilave gümrük vergisi kararları alınırken, vergi oranlarının ülkenin sosyo-ekonomik durumu da dikkate alınarak makul düzeylerde belirlenmesine özen gösterilmelidir.

ALTINA OLAN TALEP NEDEN ARTTI? YATIRIMCI ALTINI GÜVENLİ LİMAN OLARAK MI GÖRDÜ YOKSA BAŞKA SEBEPLERDE VAR MI İDİ?

Küresel boyutta ABD ile ticaret savaşı içerisinde olan Çin’in, dolara tepki olarak altına yönelmesi altına talebin artmasının en önemli sebebi olarak söylenebilir.

Doların yerine geçebilecek bir başka yatırım aracı olarak altın görülmektedir. Ayrıca altın, diğer yatırım araçlarına nazaran güvenli bir liman olarak da kabul edilmektedir. Özellikle pandemi döneminde sadece bireyler değil ülkeler de çok fazla kapasitede altın alıp rezervlerini güçlü tutma yoluna gitmişler ve bu da altın fiyatını yukarı yönlü etkilemiştir.

GETİRİLEN İGVLER TÜRKİYENİN İTHALATINDA YAPISAL BİR DEĞİŞİKLİĞE SEBEP OLUR MU YA DA YAPISAL BİR DEĞİŞİKLİĞİN BAŞLANGICI SAYILABİLİR Mİ?

Pandemi sürecinde toplam bazda ihracat miktarımız düşmesine rağmen ithalat miktarımızın aynı oranda azalmadığı görülmektedir. Bu durumun ana sebebi ithalata dayalı üretim, ihracat ve büyüme yapısına sahip bir ülke olmamızdan kaynaklanmaktadır. Çünkü ithalatımızın %75-80’i ihracatta kullanılan hammadde ve ara mallardan oluşmaktadır. İthalatta vergiyi artırarak ithalatı beklenen düzeylerde azaltmak bu nedenle mümkün olmamaktadır.

İthalat vergileri artarken ithalatta bir azalış olmazsa, ithalatta maliyetler artacaktır. Bu durumda yapısal bir dönüşüm gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Orta ve uzun vadede ithalata bağımlılığının azaltılması için gerekli önemler alınmalı, ithal bağımlılığa sebep olan yerli ara malı yarı mamul geliştirilmeli, ya da lojistik ve hizmet ihracı gibi avantajlı olunan alanlara ağırlık verilmelidir.

YORUM EKLE