ŞARBON HASTALIĞI NEDİR? BELİRTİLERİ NELERDİR?

Türkiye'nin bazı bölgelerinde şarbon hastalığının görülmesi vatandaşları tedirgin etti. Peki şarbon hastalığı nedir? Belirtileri nelerdir?

ŞARBON HASTALIĞI NEDİR? BELİRTİLERİ NELERDİR?
banner22

Şarbon Bacillus anthracis isimli bakterinin sebep olduğu bir hastalıktır. Antraks ismiyle bilinen şarbon özellikle sığır, koyun, keçi ve deve gibi otçul memeli hayvanlarda görülmekle beraber insanlarda, diğer memelilerde ve bazı kuşlarda da görülebilmektedir.

Şarbon bulaşma şekline göre 3 şekilde tanımlanır:

1- Hasta hayvanlara, bunların dokularına, bu hayvanların kirletmiş olduğu yerlere ve malzemelere temas sonucunda bakterinin bütünlüğü bozulmuş deriden girmesiyle deri şarbonu;
2- Şarbon mikrobuyla bulaşmış gıdaların, özelliklede şarbonlu hayvanların etlerinin yenmesiyle veya ihtimal dahilinde de olsa şarbon sporları bulaşmış suların içilmesiyle bağırsak şarbonu,
3- Şarbon sporlarıyla bulaşık tozların veya hayvan tüylerinde ve kıllarında bulunabilen sporların solunması sonucunda da akciğer şarbonu oluşmaktadır.

Şarbon hastalığında insandan insana bulaşma yoktur.

Şarbon hastalığı, etkenin vücuda girmesinden itibaren yaklaşık 2-7 gün sonra ortaya çıkar. Belirtiler hastalığın klinik şekline göre değişir.
Deri şarbonunda, şarbon sporlarının deriden girdiği yerde, ilk önce böcek ısırığına benzer biçimde kabarık, kaşıntılı bir şişlik oluşur. Bu şişlik 1-2 gün içinde içi su dolu kabarcığa dönüşür ve daha sonra da ağrısız genellikle 1-3 santimetre genişliğinde, ortasında karakteristik siyah renkte ölü dokunun yer aldığı bir yara meydana gelir. Bundan ötürü deri şarbonu kara kabarcık olarak da adlandırılır. Çoban çıbanı ismiyle de anılan deri şarbonunda ayrıca, yaranın bulunduğu bölgedeki lenf bezlerinde şişmeler görülebilir. Tedavi edilmeyen deri şarbonu vakalarının % 10-20 si ölümle sonuçlanabilir.

Bağırsak şarbonunda bulantı kusma, iştahsızlık, ateş gibi belirtilerle başlar bunu karın ağrısı, kanlı kusma ve kanlı ishal izler. Daha sonra kan zehirlenmesi ve şok gelişerek ölüm meydana gelebilir. Bu tip şarbonda tedaviye başlansa dahi ölüm % 50 civarındadır.
Akciğer şarbonunda ise soğuk algınlığına benzeyen belirtilerle başlar. Yüksek ateş ve titremeler görülür. Birkaç gün sonra ağır solunum güçlüğü ve şok gelişir. Hastalık genel olarak ölümle sonuçlanır.
Şarbonun tedavisi için etkili antibiyotikler vardır. Tedavinin başarılı olabilmesi için mümkün olan en kısa sürede tedaviye başlamak gerekir.

"EN TEHLİKELİSİ AKCİĞER ŞARBONUDUR"
Türkiye Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Önder Ergönül, şarbonun insandan insana bulaşma ihtimalinin çok düşük olduğunu, deri şarbonunun daha az riskli olduğunu ancak bağırsak ve akciğer şarbonu denilen türlerinin çok daha tehlikeli olduğunu söyledi. Şarbon basilinin solunum yoluyla vücuda girmesiyle akciğer şarbonu oluştuğunu belirten Prof. Dr. Ergönül, "Akciğer şarbonu oldukça tehlikelidir ve 72 saat içinde öldürme riski bulunmaktadır ve biyoterörizm silahı olarak da bilinir. Hatta 11 Eylül saldırılarının ardından ABD'de şarbonlu mektup paniği yaşanmıştı" dedi.

"DERİ ŞARBONU ERKEN TEŞHİS EDİLDİĞİNDE RİSK ÇOK DÜŞÜKTÜR"
Şarbonun 3 türü olduğunu belirten Prof. Dr. Ergönül bunları şöyle sıraladı: "En sık görüleni deri şarbonudur. Risk çok düşüktür ve korkutucu değildir ancak sıkı takip edilmesi gerekir. Antibiyotik tedavisi ile iyileştirilebilir. İnsandan insana bulaşma riski çok düşüktür ve genellikle hayvana temas ile bulaşır ancak şarbonun neden olduğu lezyonlu bölgeye dokunulması ile bulaşabilir. Gastrointestinal ve akciğer şarbonları ise çok risklidir. Gastrointestinal yani bağırsak şarbonları, şarbon bulaşmış etin yenmesi ile bulaşır ancak bunda da bulaşma riski çok düşüktür. Rengi değişmiş, şüphelenilen etlerin yenilmemesi gerekiyor ancak iyi pişen etlerde bakteri yok oluyor. Midede de genellikle mide asidi tarafından yok edilebiliyor. Yine de ciddi bir şekilde takip edilmesi gerekiyor. Akciğer şarbonu ise çok tehlikelidir ve 72 saat içerisinde öldürme riski vardır. Solunum yoluyla şarbon bakterisi vücuda girdiyse acilen tedavi altına alınılması gerekiyor. Bağırsak ve akciğer şarbonlarında mutlaka hastaneye yatış gerekiyor ve damar yoluyla tedaviye başlanması gerekiyor." (DHA)

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER