TOPİNAMBUR - YER ELMASI

Denizli'nin her gün başka bir mahallede kurulan semt pazarlarına bayılırım. Eski yıllara göre daha düzenli ve daha kapsamlı bir hal alan bu pazarlarda başta sebze ve meyve olmak üzere mutfak takımları, çeşitli iç ve dış giysiler, bahçe ve balkon bitkileri vs. alıcı bulur. Denizli'de Pazar günleri dahil her gün, hatta bazı günler 2-3 yerde bu pazarlar zengin-fakir herkesin uğrak yeridir.

Eşim pazara eskiden beri Çarşamba günleri gitmeyi sever. Ben de her defasında alacak bir şeyler bulurum. Geçtiğimiz Çarşamba günü de Kınıklı'da pazar alanına girer girmez kış aylarında sadece kahvaltıda değil, diğer zamanlarda da sevdiğim yer elmasını bu sezon ilk defa görür görmez üzerine atladım ve düzgünce gördüklerimi poşetime doldurdum.

Ben yer elmasını çiğ yemeyi tercih ederim. Turpun da beyazını ve mor gerdanlı olanını seçerim. Yemesi daha hoştur.

İnsan bazen farklı şeyleri merak ediyor. Yer elmasının Almanca adını hatırlayamadım ve eşime sordum. O da düşündü ve aklına gelmediği için internetteki lügata baş vurdu. "Topinambur" adını duyunca şimdiye kadar o ismi hiç duymamış olduğumu fark ettim.

Baktım ki Almancanın yanı sıra İtalyanca, Rusça ve Rusçadan çok etkilenmiş olan Azericede de adı aynı: Topinambur. Pek çok dilde bu ad kullanılırken İngilizce ve İspanyolcada bizim yer elmasına Kudüs enginarı adını uygun bulmuşlar. Fakat onlarda da "topinambur" adı yer elması için kullanılıyor. Türkçe gibi bazı diğer dillerin de yer elmasına ayrı etiketleri var.

Çiçeği ayçiçeğini çok andırıyor, sadece ortasında ayçiçeğinde olduğu gibi tohumları yok. Zaten ayçiçeği ile aynı bitki ailesinden, yani papatyagillerden.

Bir Alman anlatımında yer elmasına "şeker hastasının patatesi" lakabı uygun görülmüş. İçinde biraz şeker olmasına karşın nişasta hiç yok. O bakımdan şeker hastalarına önerilmekte. Ayrıca A, B ve C vitaminlerince ve kalsiyum, mağnezyum ve demirce de zengin.

Yer elması bana bu bilgilerden sonra daha da cazip ve sempatik geldi. Bu kış ondan geçen yıllara oranla daha çok alacağımdan emin olabilirsiniz.

YORUM EKLE

banner21

banner20