TRAFİK CEZALARI

“Trafik cezası” ne anlama gelir, bunu bilmeyen sürücü pek yoktur. O cezalar 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kurallarına uymayanlara trafik zabıtasınca veya ağır durumlarda mahkemece verilir. Yasanın kendi ilk yayın tarihi 18.10.1983 ama sayılması zorlaşacak derecede değişime uğramıştır. Hala da son şeklini bulamadığı gibi sürekli olarak da tenkide uğramaktadır.

Bu durumda olan bir yasanın elbette saygınlık kazanması son derece zordur. Saygınlığını zorlaştıran en önemli unsur da ona ilgili ilgisiz, yetkili yetkisiz çok kişinin müdahale edebilmesidir.

Bu yasaya uyması gerekenler karayollarında hareket eden her tür vasıtanın sürücüleridir ve yayalardır. Uymayı sağlaması gerekenler de trafik zabıtası denen trafik polisi ve trafik jandarmasıdır. Onlara belediye zabıtaları ve fahri trafik müfettişleri yardımcı olur. Kontrol yetkilileri bunlardır. Ama gel gör ki daha kimler ve kimler müdahalede bulunmaz ki! Vali ve kaymakam gibi mülki amirler, iktidara yakın yerel politikacılar ve yakınları, milletvekilleri, bakanlar, iktidara ve de mülki ve emniyet amirlerine yakın olan kişiler, kendilerinde yasal dokunulmazlık gören savcı ve yargıçlar… Bu saydıklarım trafik konusunu kendi mülkleri olarak görebiliyor ve zabıtanın ihlalleri takibini engelleyebiliyor. Öyle olunca da çoğu kez trafik denetimi aksıyor, trafik denetimi sahipsiz kalıyor veya görev dışı sahiplenmeler oluyor.

Yüksek tahsil görmüş ve 40 yaşını doldurmuş, sürücü belgesine sahip kişiler arasından İçişleri Bakanlığınca seçilen fahri trafik müfettişleri tespit ettikleri trafik ihlallerini bir tutanakla trafik polisine bildirir. Polis bu tutanakları kontrol ettikten sonra da gereken para cezasını arabanın plaka sahibine uygular. Fahri trafik müfettişleri 1997 yılından beri görev yapmaktadırlar.

İhlallere verilen cezalar her yılbaşında yeniden belirlenir ve Emniyet Genel Müdürlüğünün WEB sitesinde ilan edilir.

                                                           ***

Aşağıdaki çizelgede örnek olarak seçtiğim beş trafik ihlaline verilen para cezalarının yıllara göre değişimi görülmektedir. Çizelgede seçilen ihlaller çok sık rastlanan ihlaller arasındadır ama nedense takibi de en az yapılan cezalar sayılırlar. En küçük trafik cezası 2022 yılında 196 TL’dir. Ceza hemen ödenirse %25 daha ucuza gelir, mesela 196 TL olan ceza 147 liraya iner.

Aşağıda örnek olarak alınan ihlallerden trafik lambaları olan bir yerde kırmızı ışıkta geçen sürücülere uygulanması gereken cezanın suçunun ne olduğunu her sürücü bilir. Buna karşılık “duraklama” suçunun ne olduğunu az kişi, “dönel kavşak kurallarına uymamanın” ne olduğunu daha az kişi, hele “yaya geçitlerinde yayalara ilk geçiş hakkının verilmemesinde” işlenen suçu daha da az sürücü bilmektedir. 2022 yılında yani şimdilerde bir sürücünün beyaz boyalı çizgilerle belirlenmiş bir yaya geçidine yaklaştığında yolu geçme niyetinde olan bir yayaya yol vermemesinin cezası 888 TL ile kırmızı ışık ihlalinin bile iki katından dahi fazladır.

Bu yaya geçidi ihlalleri örneğin Almanya ve ABD gibi hukuk devleti kurallarının hakim olduğu Batı ülkelerinde çok kesin bir şekilde uygulanmaktadır. Bizde ise hemen hemen hiç…

Bir ülkenin hukuk devleti kurallarını ne derece uyguladığını o ülkedeki trafik çok bariz bir şekilde gösterir. Trafik ihlallerini hoşgörüyle karşılamakla ancak trafiğin daha da keşmekeş olmasına sebep olunur. Trafik zabıtasına hükmeden mülki amirlerin zabıtaya ceza yazmamaları hususunda telkinde bulunduklarına çok şahit olmuşumdur. Yasal görevini yapan trafik polkisinin de başının derde girebileceği var sayılan ülkemizde yürütülen mevcut politikalarla hükümet erbabının devlete hizmet ettiklerini söylemek zordur.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Yasası da Anayasa gibi ve diğer tüm yasalar gibi bu ülkenin bir yasasıdır, yürütme merciinin bu yasayı uygulamama lüksü yoktur. Uygulandığında hazinenin gelirleri arttığı gibi ülke trafiği de çok kısa bir zamanda düzene girecektir.

YORUM EKLE