UYKU BOZUKLUKLARI


Uyku bozuklukları günlük yaşamdasık görülen sağlık sorunlarından biridir. Hemen herkes, belirli nedenlere bağlıolarak zaman zaman uykusuzluk problemi yaşamıştır. Uyku problemleri uykuuyuyamamanın yanı sıra, uykudan sık aralarla uyanma ve bir daha uyuyamama ya dafazla uyuma şeklinde de görülebilir. Sadece uykusuzluk değil fazla uyku da birsağlık sorunu olabilir. Kısa süren, gelip geçici ve kişinin günlükaktivitelerini pek etkilemeyen uyku problemlerinde tam bir hastalıktan sözedilemese de kalıcı yapıda, uzun süreli ve kişinin beyinsel ve düşünselfonksiyonlarında sorun oluşturan durumlarda, rahatsızlık ciddi bir biçimde elealınmalıdır.

Uyku bozukluklarını (dissomnia)üç ana kategoride düşünebiliriz. Uyku bozukluğu kimi zaman kendimizden(bedensel ve ruhsal) nedenlere bağlı olarak gelişebilirken bazen, dışfaktörlere ve 24 saatlik dilimde uykunun zamanlamasına ilişkin sorunlara bağlıolarak da gelişebilir. Tüm bu nedenler aynı zamanda kendi içinde, “sağlıklı bir uykunun” nasılolabileceğine ilişkin yanıtları da barındırır. Kendimize özgü nedenlerleolanlarda sağlığımızdan bireysel psikolojik yapımıza kadar hemen her alandaolası kaynakları gözden geçirmek ve bir uzmana görünmek gerekebilir. Bazıdurumlarda uykusuzluk temeldeki bazı sağlık sorunlarının (örneğin, kansızlık…)bir göstergesi olabilirken, kimi zaman da psikolojik sorunların (örneğindepresyon…) bir ifadesi olabilir. Eğer tıbbi tedaviyi gerektirecek boyutta birrahatsızlık söz konusuysa derhal müdahale edilmeli, önce bu sağlık sorunugiderilmeli, eğer uykudaki bozukluk devam ediyorsa daha sonra uyku bozukluğuele alınmalıdır. Sorun eğer dış faktörlerden; yetersiz uyku sendromu, yetersizuyku hijyeni, alkol bağımlılığı, gece yemek yeme gibi nedenlerdenkaynaklanıyorsa vücut dışı nedenlerin halledilmesi gerekir.

Sağlıklı bir uyku için neler yapılabilir?

Şimdi sizlere on iki adımdasağlıklı uykunun yollarını vermeye çalışacağım;

·       Lütfen her sabah aynı saatte kalkmaya özengösterin. Böylece uykunun ortalama aynı saatlerde başlamasına yardımcıolacaksınız. Düzenli bir uyku moduna geçebileceksiniz.

·        Uyku içinyeterli zaman dilimini aşmayın. Ortalama 7 saat uyku bir erişkin için yeterlidir.

·       Düzenli egzersiz yapmaya çalışın. Arada biryapılan egzersizlerde aynı başarı sağlanamayabilir.

·       Gürültülü ortam, kişinin uykusunu bozmuyorgözükse de kalitesini azalttığı için zamanla uyku problemine dönüşebilir.Uyumak için sessiz ve sakin ortamları tercih edin.

·       Yattığınız yerdeki sıcaklık ne az ne de çokolmalıdır.  Özellikle sıcak, uykuyuolumsuz yönde etkiler.

·       Lütfen aç yatmayınız. Akşam öğününde hafif biryemek uyumanıza yardımcı olacaktır.

·       Beyaz et ve süt gibi aminoasit bakımından zengingıdaları uygun miktarlarda tüketmeniz yararınıza olabilir.

·       Kafein, çay ve alkolden uzak durun. Kahve benimuykumu bozmaz demeyin. Uyumak için alkol alanlar belki sızabilirler ama aslakaliteli ve sağlıklı bir uyku uyuyamazlar. Üstelik ertesi gün onlar için dahazor olacaktır.

·       Arada bir kullanılan uyku ilaçları kısa vadedeyararlı olabilirse de sorunun gerçek çözümü değillerdir. Ayrıca, bu gurupilaçların bağımlılık yapıcı yan etkilerini de unutmayalım.

·       Sürekli sigara içimi de uyku bozukluklarına yolaçar.

·       Uykuya dalamamak zaman zaman sinirleri gerer.Uyuyamadığında kızan kişilerin en çok yaptığı hata, kendilerini uykuyazorlamaktır. Oysa zorla uyku uyumak mümkün değildir (bu çocuklarınız için degeçerlidir!). Bu durumda, tekrar uykunuz gelene kadar çok da fazla aydınlıkolmayan ışıkta hafif bir müzik dinlemek ve kitap okumak gibi farklıaktivitelerde bulunmak uygun olabilir.

·       …Ve unutmayın; yatak, sadece uyumak (dinlenmek)ve seks içindir. Muhakeme için değil!

 

Yukarıda spotlar halinde verdiğimiz uyarılar basit birnedenle ortaya çıkan uyku bozukluklarında sorununuzu giderecek türdendir.Bunları uyguluyor olmanıza rağmen sorununuz devam ediyorsa mutlaka bir hekimegörünmenizde yarar vardır. Uyku sorununun çözümüne yönelik psikoterapiuygulamalarının olumlu sonuçlar verdiğini lütfen unutmayın.

 

YORUM EKLE