ZORUNLU BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN GETİRDİKLERİ

10.8.2016 tarih ve 6740 sayılı Kanun’la Bireysel Emeklilik Tasarruf Ve Yatırım Sistemi Kanunu’na eklenen 2. ek madde ile; Türk vatandaşları ile Türk vatandaşlığından çıkma izni almış olmakla birlikte Türkiye’de çalışmakta olanlardan bir hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren yanında çalışanlar ile kamu idarelerinde çalışanların 1.1.2017 tarihinden itibaren işverenlerinin bir bireysel emeklilik sözleşmesiyle emeklilik planına zorunlu olarak dâhil edilmesi öngörülmüştür. İşverenler, yanında çalıştırdıklarını, bireysel emeklilik sistemine otomatik katılım için emeklilik planı düzenleme konusunda Hazine Müsteşarlığı'nca uygun görülen 18 bireysel emeklilik şirketinden bir şirketin sunacağı emeklilik planına dahil edilecek ve sözleşme imzalayacaklardır. Birden fazla şirketle anlaşma imzalamak da mümkündür.

KİMLER ZORUNLU

Bireysel emeklilik sistemine katılımdaki zorunluluk 01.01.2017 itibariyle 45 yaşını doldurmamış olanlar için sözkonusu.Yani eğer sözkonusu tarih itibariyle 45 yaşını doldurmamış ise zorunlu olarak bireysel emeklilik sistemine girmiş olacak, doldurmuş ise sisteme zorunlu olarak dahil edilmeyecek. Çalışan, kendisi arzu ederse sisteme dahil olabilir.

POTANSİYEL KATILIMCILAR VE KATILIM TARİHLERİ

Türkiye’de kayıtlı istihdam üzerinden düşünecek olursak 15 milyona yakın katılım söz konusu olacak. Yayınlanan yönetmelik doğrultusunda kademeli bir geçiş öngörülmüş.

  1. 1000 ve üzeri çalışanı olan özel sektör şirketleri 1 Ocak 2017'de,
  2. Genel ve özel bütçeli idarelerde çalışan devlet memurları ve 250-1000 çalışanı bulunan özel sektör firmaları 1 Nisan 2017'de,
  3. 100 ile 249 çalışanı olan özel sektör firmaları 1 Temmuz 2017'de,
  4. Mahalli idareler ve KİT'ler 1 Ocak 2018'de,
  5. Özel sektörde 10-49 çalışanı olan firmalar 1 Temmuz 2018'de,
  6. 5-9 çalışanı firmalar ise işverenleri aracılığıyla 1 Ocak 2019'dan itibaren zorunlu bireysel emeklilik sistemine dahil olacaklar.

ÜCRETİMİZDEN NE KADAR KESİLECEK?

Aylık kesinti, prime esas kazanç veya emeklilik keseneğine esas aylık üzerinden. Prime esas kazancın yüzde 3'ü kadar kesinti bireysel emeklilik sistemine dahil edilecek. Bu oranı iki katına kadar artırmaya, yüzde 1'e kadar azaltmaya veya katkı payına maktu limit getirmeye Bakanlar Kurulu yetkili. En düşük kesinti 50 TL, en yüksek 321 TL. 

Örneğin sigorta primine esas aylık kazancınız, 3bin liraysa, maaşınızdan aylık 90 lira kesilecek. 4 bin ise, aylık 120 lira kesinti yapılacak. 6 bin liraysa, her ay 180 lira kesilecek. Asgari ücret alıyorsanız (2016 da sigorta primine esas alt kazanç sınırı 1647 TL, 2017 için bu rakam artacak), 1647 * %3=49.41 TL kesilecek.

KESİNTİLER NASIL DEĞERLENDİRİLECEK? FAİZLİ Mİ FAİZSİZ Mİ?

Yapılan kesintiler, anlaşmalı bireysel emeklilik şirketleri tarafından çeşitli fonlarda değerlendirilerek çalıştırılacak. İşverenler, katkı paylarının yönlendirileceği fonlara ilişkin çalışanların “faiz içeren” “faiz içermeyen” şeklindeki tercihlerini almak, tercihte bulunmayanların tercihlerini kendileri yapmak, bunları anlaşmalı oldukları bireysel emeklilik şirketine göndermek zorundadırlar. Yani ister faizli ister faizsiz fonlardan yararlanabilirsiniz.

DAHA FAZLA AYLIK KESİNTİ YAPTIRABİLİR YADA BİR SÜRE DONDURABİLİRMİYİM?

Daha fazla aylık ödeme yapmak isterseniz işvereninize bildirebilirsiniz. Aylık kesintilere 3 ay ara verme hakkınız mevcut.

SİSTEMDEN TAMAMEN AYRILABİLİRMİYİM?

İlk iki ay içinde cayma hakkı getirilecek. İlk maaşınızdan kesinti tarihinin ertesi gününden itibaren 2 aylık süre içinde bireysel emeklilik şirketine yazı ile bildirmek suretiyle sistemden çıkılabilir. Çalışanlar sistemden çıkarken hem kesilen parayı hem de varsa getirisini 10 gün içinde geri alacak.

DEVLET KATKISI

Eski halde olduğu gibi sisteme girenlere devleti aylık katkı payının %25’i destekte bulunacak. Cayma hakkı kullanılmamışsa bi sefere mahsus 1000 TL destek de verilecek. Buna ilaveten, sistemden en az 10 yıl çıkmamış, kalıp birikimlerini maaş olarak almak isteyenlere devlet toplam birikimin yüzde 5'i kadar bir katkı daha verecek.

ÖNCEDEN ZATEN BİREYSEL EMEKLİLİĞİM VARDI

İsteyenler iki BES'i de bir arada devam ettirebilir. Veyahut zorunlu bireysel emekliliğe dahil olup 2 ay sonra cayma hakkı ile ayrılıp mevcut BES’iniz ile devam edebilirsiniz. Mevcut BES'i iptal edip zorunlu sisteme girerseniz, yeni yapacağınız sözleşmenizdeki haklar cari olacaktır.

İŞİMİ DEĞİŞTİRİRSEM

Tüm haklar, yeni işyeri, yeni işveren ve yeni maaşa göre yeni emeklilik planına aktarılacak. Yeni işyeri otomatik katılım kapsamında değilse, çalışan isterse önceki işyerindeki sözleşme kapsamında ödemeleri kendi yapabilecek.

İŞVEREN ÇALIŞANI MAĞDUR EDER Mİ?

İşverene, her bir ihlal için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca 100 TL idari para cezası uygulanacak. Ayrıca işveren, katkı payını zamanında emeklilik şirketine aktarmaz veya geç aktarırsa çalışanın maddi kaybını da telafi etmekle yükümlü.

YORUM EKLE